تقسیم اموال با وصیت نامه شفاهی
تفاوت لایحه دفاعیه و اعتراض
بهمن ۲۳, ۱۴۰۳
تغییر مجازات به جزا نقدی
بهمن ۲۹, ۱۴۰۳آخرین بهروزرسانی: ۱۸ خرداد ۱۴۰۴
در قوانین کشور، هر وصیت نامهای معتبر نیست. وصیت نامه شفاهی نیز تنها در شرایطی خاص و وفق شروط مندرج در مواد 283 به بعد قانون امور حسبی معتبر خواهد بود. اثبات وصیت شفاهی در دادگاه و تقسیم اموال با وصیت نامه شفاهی، متفاوت با وصیتنامه رسمی و وصیت کتبی هست و تحت شرایط خاصی این امکان وجود دارد که وکیل دفتر حقوقی بسته به نوع وصیت شما را راهنمایی میکند.
اگر پدر در جمع اعضای خانواده خود برای بعد از فوت خودش وصیتی کرده است و خانه، زمین یا ملکی از خود را به نفع یک یا چند نفر از فرزندانش وصیت میکند و در این خصوص وصیت نامهای نمینویسد که در اینجا بحث اعتبار وصیت لفظی یا وصیت نامه شفاهی مطرح میشود.
وصیت نامه شفاهی را تنها در شرایط بخصوصی، نظیر مواردی که فرد، در شرایط جنگی و نظامی بوده یا در ارتش مشغول باشد و به بیرون، دسترسی نداشته، جایز میداند و این وصیت نامه، تنها در صورتی معتبر خواهد بود که نزد دو شاهد، انجام شود و اثبات آن در دادگاه نیز با شهادت همان شهود، امکان پذیر خواهد بود.
اگر انجام وصیت شفاهی، در شرایط عادی و معمولی باشد که در این صورت نیز، تنها در صورتی وصیت نامه شفاهی، معتبر بوده که نزد دو گواه، صورت گیرد و یکی از آنها، وصیت را با ذکر دقیق تاریخ، مکتوب نموده و موصی و گواهان، ذیل آن را امضا کنند.
اما گاهی شخص متوفی، به صورت شفاهی یا لفظی، امری را وصیت میکند، ولی ورثه متوفی، به دلیل اینکه وصیت شفاهی را نشنیدهاند یا به هر دلیلی مفاد آن را قبول ندارند، از پذیرش اعتبار وصیت شفاهی یا لفظی، توسط متوفی، خودداری میکنند و از عمل نمودن به آن نیز خودداری میورزند. از نظر شرعی، اگر متوفی، به صورت شفاهی به امری وصیت کرده باشد، در صورت اثبات این امر، عمل به وصیت شفاهی، واجب شرعی محسوب شده و ضروری است.
دادگاه، این شرایط را بررسی کرده و چنانچه وصیت نامه، مطابق آن ها تنظیم شده باشد و احراز شود، تمامی شرایط، وجود داشته است، آن را معتبر دانسته و وراث، موظف هستند به مفاد آن، عمل نمایند؛ بدیهی است، در صورت عدم احراز شرایط، وصیت شفاهی، معتبر نخواهد بود.
وصیت شفاهی
وصیّتِ شفاهی وصیتنامهای است که بهطور شفاهی در گفتار برای شهود بیان میشود؛ برخلاف معمول که وصیتنامهها کتباً نگاشته میشود تا به عنوان سند اعتبار داشته باشد. به زبان سادهتر، وصیت نامه زبانی یا همان وصیت شفاهی، نوع از وصیتنامه است که برخلاف وصیت نامه کتبی روی برگهای نوشته نمیشود و در زمان زنده بودن متوفی و توسط او به وراث گفته میشود.وصیت نامه شفاهی را تنها در شرایط بخصوصی، نظیر مواردی که فرد، در شرایط جنگی و نظامی بوده یا در ارتش مشغول باشد و به بیرون، دسترسی نداشته، جایز میداند و این وصیت نامه، تنها در صورتی معتبر خواهد بود که نزد دو شاهد، انجام شود و اثبات آن در دادگاه نیز با شهادت همان شهود، امکان پذیر خواهد بود.
اگر انجام وصیت شفاهی، در شرایط عادی و معمولی باشد که در این صورت نیز، تنها در صورتی وصیت نامه شفاهی، معتبر بوده که نزد دو گواه، صورت گیرد و یکی از آنها، وصیت را با ذکر دقیق تاریخ، مکتوب نموده و موصی و گواهان، ذیل آن را امضا کنند.
نظر شرعی وصیت شفاهی
از نظر شرع، تفاوتی میان کتبی بودن وصیت یا شفاهی بودن آن، وجود ندارد و نظر شرعی وصیتنامه شفاهی یا لفظی آن است که توسط موصیله یا وصی، به انجام برسد.اما گاهی شخص متوفی، به صورت شفاهی یا لفظی، امری را وصیت میکند، ولی ورثه متوفی، به دلیل اینکه وصیت شفاهی را نشنیدهاند یا به هر دلیلی مفاد آن را قبول ندارند، از پذیرش اعتبار وصیت شفاهی یا لفظی، توسط متوفی، خودداری میکنند و از عمل نمودن به آن نیز خودداری میورزند. از نظر شرعی، اگر متوفی، به صورت شفاهی به امری وصیت کرده باشد، در صورت اثبات این امر، عمل به وصیت شفاهی، واجب شرعی محسوب شده و ضروری است.
حکم وصیت نامه شفاهی
گاهی شخص متوفی به صورت شفاهی یا لفظی امری را وصیت میکند، ولی ورثه متوفی به دلیل اینکه وصیت شفاهی را نشنیدهاند یا به هر دلیلی مفاد آن را قبول ندارند، از پذیرش اعتبار وصیت شفاهی یا لفظی توسط متوفی خودداری میکنند و از عمل نمودن به آن نیز خودداری میورزند؛ با این حال باید دانست که اگر متوفی به صورت شفاهی به امری وصیت کرده باشد، وصیت شفاهی واجب شرعی محسوب شده و عمل نمودن به آن ضروری است؛ چرا که آخرین خواست متوفی همان امر بوده است.شرایط وصیت شفاهی افراد نظامی
وصیت نامه زبانی، در خصوص افراد نظامی یا مشغول در ارتش یا فردی که در زندان هستند و راه به خارج ندارند، در صورتی معتبر خواهد بود که عمل وصیت، در حضور دو گواه و در نزد یک افسر یا هم ردیف او، صورت گرفته باشد و در شرایطی که فرد نظامی یا مشغول در ارتش، مجروح یا بیمار و در بیمارستان باشد، وصیت نامه او، در صورتی معتبر خواهد بود که این عمل را نزد رئیس بهداری ارتش و مدیر بیمارستان انجام داده باشد.دادگاه، این شرایط را بررسی کرده و چنانچه وصیت نامه، مطابق آن ها تنظیم شده باشد و احراز شود، تمامی شرایط، وجود داشته است، آن را معتبر دانسته و وراث، موظف هستند به مفاد آن، عمل نمایند؛ بدیهی است، در صورت عدم احراز شرایط، وصیت شفاهی، معتبر نخواهد بود.