سفته سفید نوعی سند تجاری است که در آن برخی از مندرجات مانند مبلغ یا تاریخ درج نشده و صرفاً امضا یا اثر انگشت صادرکننده وجود دارد. در قوانین تجاری ایران، سفته باید دارای تاریخ، مبلغ، نام گیرنده و امضای صادرکننده باشد. اما در عمل، بسیاری از افراد برای ضمانت، استخدام یا قراردادهای کاری اقدام به صدور سفته سفید امضا میکنند.
طبق قانون تجارت ایران (مواد 307 تا 311)، هرگونه نقص در مندرجات سفته میتواند در دعاوی حقوقی مشکلاتی ایجاد کند. اما در سال 1404، بخشنامههای جدید قوه قضاییه تأکید کردهاند که صدور سفته بدون تاریخ یا مبلغ، به منزله پذیرش ریسک حقوقی از سوی صادرکننده است و میتواند علیه وی مورد استناد قرار گیرد.
در سال 1404 صدور سفته سفید امضا به عنوان ضمانت قراردادی پذیرفته میشود اما باید توجه داشت که این عمل بسیار پرریسک است. در صورتی که سفته بدون درج مبلغ یا تاریخ در اختیار طرف مقابل قرار گیرد، قانون به وی این امکان را میدهد که مبلغ موردنظر خود را در سفته درج کرده و مطالبه کند.
بنابراین وکلای تجاری توصیه میکنند همواره در زمان صدور سفته، حداقل مبلغ و تاریخ به صورت دقیق نوشته شود تا از سوءاستفاده احتمالی جلوگیری گردد.
یکی از بزرگترین مشکلات سفته سفید بدون تاریخ این است که دارنده میتواند هر زمانی که بخواهد تاریخ دلخواهی در آن درج کند. این امر میتواند باعث افزایش نرخ خسارت تأخیر تادیه و همچنین سختتر شدن دفاع صادرکننده در دادگاه شود.
تفاوت اصلی در میزان ریسک است. سفته سفید امکان سوءاستفاده بسیار بیشتری دارد، زیرا فاقد مبلغ یا تاریخ است و دارنده میتواند شرایط دلخواه خود را وارد کند. اما سفته پرشده از اعتبار و امنیت حقوقی بیشتری برخوردار است.
از نظر حقوقی، چک به عنوان سند لازمالاجرا محسوب میشود و قابلیت پیگیری کیفری دارد، اما سفته صرفاً یک سند تجاری با قابلیت مطالبه از طریق دادگاههای حقوقی است.
تفاوتهای اصلی به صورت زیر است:
ویژگی | چک | سفته |
---|---|---|
قابلیت پیگیری کیفری | دارد | ندارد |
مرجع اجرا | اجرای ثبت و دادگاه | تنها دادگاه حقوقی |
سرعت رسیدگی | بیشتر | کمتر |
در قوانین 1404، سفته سفید امضا همچنان معتبر است و در دادگاه قابل استناد میباشد، اما نسبت به سفته کاملشده، ریسک بیشتری برای صادرکننده ایجاد میکند. قاضی میتواند با توجه به دلایل و مدارک صادرکننده، اعتبار آن را محدود کند.
رایجترین سوءاستفادهها شامل درج مبالغ غیرواقعی، تاریخهای ساختگی و مطالبه وجه بدون وجود بدهی واقعی است. در چنین شرایطی وکیل تجاری میتواند به دفاع و جمعآوری ادله کمک کند.
طبق ماده 673 قانون تعزیرات، هرگاه کسی از سفتهای که به عنوان امانت یا ضمانت در اختیار داشته، سوءاستفاده کند، مرتکب جرم خیانت در امانت شده و مجازات حبس از شش ماه تا سه سال برای وی در نظر گرفته شده است (قانون سال 1404).
دفاعیات ممکن شامل اثبات ضمانتی بودن سفته، اثبات عدم وجود بدهی واقعی و ارائه مدارک کتبی مانند قرارداد اصلی میباشد.
امضا به تنهایی سند را معتبر میکند، حتی اگر سایر قسمتها خالی باشد. بنابراین امضای سفته سفید میتواند به ضرر صادرکننده تمام شود.
خواهان: (نام دارنده سفته) خوانده: (نام صادرکننده سفته) خواسته: مطالبه وجه سفته به مبلغ .... ریال دلایل و مستندات: تصویر سفته، گواهی عدم پرداخت (در صورت وجود)، شهادت شهود
قانون سال 1404 توصیه میکند از صدور سفته بدون تاریخ یا امضا خودداری شود. زیرا در صورت اختلاف، اثبات شرایط واقعی بسیار دشوار خواهد بود. گرفتن سفته سفید امضا برای ضمانت، عمل قانونی است ولی ریسک بالایی دارد.
یک وکیل تجاری میتواند در موارد مطالبه سفته، تنظیم دادخواست، دفاع در برابر ادعاهای واهی و جمعآوری مدارک معتبر کمک شایانی کند. توصیه میشود پیش از هرگونه اقدام، مشاوره حقوقی با وکیل متخصص انجام شود.
آیا سفته سفید امضا در دادگاه معتبر است؟
بله، طبق قوانین 1404 معتبر است اما دفاع در برابر آن سختتر میباشد.
اگر سفته سفید امضا از من سوءاستفاده شود چه کنم؟
میتوانید شکایت خیانت در امانت مطرح کنید.
آیا بهتر است برای ضمانت، سفته سفید بدهیم؟
خیر، توصیه نمیشود. بهتر است سفته کامل و با شرایط مشخص صادر شود.
دفتر حقوقی حقگرا با وکلای متخصص در امور تجاری و دعاوی مربوط به سفته سفید میتواند بهترین مشاوره و همراهی را در مسیر حقوقی شما ارائه دهد. داشتن وکیل باعث کاهش ریسک، تسریع در روند رسیدگی و افزایش احتمال موفقیت در دادگاه خواهد شد.
Last Updated on مرداد ۲۹, ۱۴۰۴ by fs-lawyer